Expositie

Hans Berkhout: een wereld van vorm, verf en kleur.
2 november 2019 – 28 december 2019

Hans Berkhout, een bescheiden kunstenaar maar dat is slechts schijn als je zijn oeuvre kent. Kort samengevat maakt hij schilderijen en objecten en neemt hij deel aan kunstprojecten op locatie. Regelmatig reist hij af naar het buitenland om daar en plein air te schilderen met als doel zijn horizon te verbreden, zijn palet uit te breiden en zijn toch al zo omvangrijke oeuvre nog verder te laten groeien.

Hans is sinds 1988 werkzaam als professioneel beeldend kunstenaar. Hij is opgeleid aan de Gerrit Rietveldacademie, richting Grafische Vormgeving. Door omstandigheden heeft hij de academie nooit af kunnen maken. Was dat wel het geval geweest, dan was hij zeker cum laude afgestudeerd gezien zijn zeer rijke beeldtaal en zijn heldere visie op de kunst. Jammer? Ach, een mens krijgt wat hij nodig heeft om het leven te leiden dat hij wil en gelukkig had Hans genoeg in huis om zelfstandig verder te gaan.

Hij schildert met grote zwier en ogenschijnlijk veel gemak grote schilderijen in heldere frisse kleuren. Op een vervreemdende manier, maar altijd is de zichtbare realiteit terug te zien in zijn werk. Meestal maakt hij een voorstudie op een klein vierkant doekje om te voelen of de compositie lekker in elkaar zit en of de kleuren ‘het doen’.
Zijn onderwerpen zijn grofweg onder te verdelen in het landschap en de mens. Vaak zoemt hij in op kleine details. Dingen die niemand opvallen. Zo vindt hij het interessant om te zien hoe mensen in musea naar schilderijen kijken. Hoe is hun houding? Welke gebaren gebruiken ze? Hoe zijn ze in dialoog met het schilderij? Hij heeft hier een hele serie van gemaakt.
Ook dat doet hij graag, in series werken, om vat te krijgen op het onderzoek waar hij op dat moment mee bezig is. Zelf zegt hij dat elke serie vergelijkingsmateriaal oplevert waar hij zijn lessen uit kan trekken op het gebied van kleur, licht-donker, perspectief en compositie. Hier zie je zijn liefde voor de techniek terug die hem in staat stelt zijn werken te schilderen op de manier zoals hij die voor ogen heeft en graag op het doek wil verbeelden.
Zijn landschappen leren hem hoe hij deze het beste kan vertalen in verf terwijl een serie als ‘identity’ een onderzoek is naar het vervormen van beelden.
Zijn nieuwste activiteit is het naaien van zelfportretten, ‘sew selfies’ zoals hij ze zelf noemt. Ook in deze werken is zijn authentieke vormentaal duidelijk te herkennen. Zelfs zijn kleurkeuze in de stoffen komt overeen met de kleuren van zijn palet.
Zijn kleurgebruik doet me overigens sterk denken aan dat van David Hockney of Vincent van Gogh. Modern, eigentijds, luchtig. Kleuren die licht geven en daardoor ruimte genereren en vrijheid scheppen.

Dat kleine detail, uitgevoerd in het grote gebaar, is een prachtige combinatie die je ook terugziet in de penseelstreek. Breed, snel, transparant en daardoor toch zo kwetsbaar. Daardoor voel je je verbonden met het schilderij. Ik ben niet de enige. Zijn werk is met enige regelmaat te zien in exposities in de regio en gooit sinds enige jaren ook grote ogen in het buitenland.

Hans is samen met twee collega’s oprichter van de Maandag-schilders. Deze schildersgroep bestaat nog steeds, al is de samenstelling door de jaren heen wel gewijzigd.
Daarnaast heeft de groep jarenlang een galerie annex atelier annex broedplaats voor culturele evenementen gehad en konden de kunstenaars hun werk rechtstreeks vanuit het atelier exposeren in GalerieMaandag op het Vuurtorenplein in Noordwijk. De eigenaar heeft spijtig genoeg de huur opgezegd maar dat heeft weer geleid tot nieuwe initiatieven.

Zoals ik hierboven al schreef doet Hans graag mee aan kleine en grootschalige kunstprojecten en plein air. Hij is dan ook vaak op het strand, in de duinen of in het bos te vinden. Een nieuwe activiteit is het maandelijks schilderen en plein public in het Cultuurcafé in Noordwijk. Daarmee is een trend gezet, want schilderen in een dergelijke setting kom je niet vaak tegen. Dat heeft te maken met de extra moeilijkheidsfactor. Schilderen in het atelier is namelijk een solitaire bezigheid waar je ongestoord, veilig en geconcentreerd kunt werken. In het Cultuurcafé echter kunnen mensen direct reageren op een schilderij dat nog aan het ontstaan is. Dat heeft invloed op de concentratie. Bovendien is het de bedoeling dat er in een korte tijdspanne van ruim twee uur een impressie op het doek staat van het model. Dat kan alleen als je een geoefend schilder bent die weet wat hij doet en vertrouwt op zijn jarenlange expertise. En zo’n schilder is Hans.

Wat niet onvermeld mag blijven is zijn grote liefde voor hout. Niet voor niets heeft hij Berkhout als achternaam. Ik mocht eens een schetsboekje bekijken met tekeningen van prachtige, sterk vereenvoudigde vormen die Hans later in houten sculptuurtjes heeft uitgewerkt. Ik begrijp niet dat de gemeente hem nog geen opdracht heeft gegeven voor een uitvergroting van zo’n beeld in de openbare ruimte. Daar zouden veel kunstliefhebbers een groot plezier mee worden gedaan.
In de beelden zie je zijn grafische achtergrond terug maar de vormen verwijzen ook naar de gestileerde Afrikaanse kunst met zijn krachtige oervormen. Mijn gedachten worden bevestigd door een poster die op zijn toilet hangt. De poster is een aankondiging van de tentoonstelling Dogon in het Rijksmuseum voor Volkenkunde in Leiden die in 2005 te zien was. Het zou me niet verbazen als een van zijn volgende reizen West-Afrika als bestemming heeft.

Al met al kom ik tot de conclusie dat Hans Berkhout een veelzijdig kunstenaar is met een herkenbare eigen stijl en met een authentiek handschrift dat al op grote afstand te herkennen is. Gezien zijn intense schilderdrift zou hij zo maar een reïncarnatie van Van Gogh kunnen zijn. Zijn werk is zo gepassioneerd, zo mooi. Alsof je in een andere wereld terecht bent gekomen. Daar word je stil van. En is dat nu niet precies een van de dingen die beoogd wordt met kunst?

Openingstijden:
Donderdag en vrijdag van 14.00 tot 17.00 uur. Tenzij anders vermeld.
Zaterdag van 11.00 tot 12.30 uur.
Zondag van 14.00-17.00 uur.
Zaterdag 16, 30 november en 14 december in combinatie met een koffieconcert.

Gesloten i.v.m. andere activiteiten:
zondag 3 november, zondag 1 december en zaterdag 7 december